Modernistyczna emancypacja - klp.pl
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Istotne w okresie Młodej Polski było oddziaływanie "metafizyki płci" głoszonej przez Stanisława Przybyszewskiego, który w 1898 r. zaszczepił w środowisku krakowskiej bohemy podstawowe tezy filozofii podporządkowującej ludzką egzystencję sile wszechogarniającego erotyzmu. Z kolei mizoginiczna filozofia w XIX w. utożsamiała kobiecość z odrzucaną przez siebie naturą. Mizoginizm charakteryzował dużą część moderny. Wystarczy wymienić chyba najbardziej spektakularnych przedstawicieli tego „nurtu”: Otto Weiningera z jego słynną „Płcią mózgu”, Fryderyka Nietzschego, Augusta Strindberga, Artura Schopenhauera (obraz kobiety wyłaniający się zza kart „Metafizyki miłości płciowej” jawi się jako z gruntu biologiczno-darwinistyczny), Charlesa Baudelaire’a (kobieta jako „piękne zwierzę” i „samica mężczyzny”) czy naszego Tadeusza Żeleńskiego-Boya (który przy każdej możliwej okazji podkreślał głupotę płci żeńskiej). Oto, na chybił trafił, „naukowe” spojrzenie badacza: „ich psychologiczna natura – w przeciwieństwie do męskiej – jest mniej zróżnicowana, wykazuje więcej cech jednakowych, mniej odbiega od przeciętnej” („Z psychologii mody. Studium socjologiczne”). Bądź też: „Wspomniałem przedtem, że dwoistość kokieterii nie narusza typowej psychicznej monolityczności kobiety (...)” („Z psychologii kokieterii”, s. 241).

Młoda Polska to epoka w, której popularne stają się idee emancypacji. Kobiety muszą pracować, aby zapewnić byt rodzinie, aby przeżyć. W okresie tym powraca do literatury temat miłości. Moderniści mają wiele cech wspólnych z romantykami- poszukują oni idealnej miłości, cierpią z powodu silnego uczucia i piszą piękne wiersze miłosne. Kobieta młodopolska nie jest już niewinna - to demon, pełen zmysłowej drapieżności. Jej adoratorem targają uczucia: raz rozkosz, a raz cierpienie. Mężczyźni, tak jak i kobiety bardzo często zmieniają partnerów. Porzuceni kochankowie ponoszą konsekwencje swojej lekkomyślności (głównie kobiety).

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Polemiki młodopolskie
2  Filozofia Schopenhauera
3  Typologia epiki Młodej Polski



Komentarze
artykuł / utwór: Modernistyczna emancypacja







    Tagi: