Słówka – opracowanie
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Humor Słówek nie starzeje się z upływem lat, choć odchodzą w niepamięć ówczesne realia i kolejne wydania książki trzeba opatrywać starannymi przypisami
– oto opinia Jana Tomkowskiego. Zgadzam się z nią w pełni.

Słówka to najtrwalsze dzieło satyryczne okresu Młodej Polski. Dlaczego? Ponieważ wciąż bawi, zadziwia trafnością spostrzeżeń, intryguje swą niepodważalną aktualnością, wzrusza i pobudza do refleksji zarówno o kabaretowym talencie Żeleńskiego, jak i o nieśmiertelności naszych polskich przywar, jest czytane przez nowe pokolenia od prawie stu lat. Chyba żaden utwór tak jak ten nie jest wypełniony tak ogromną porcją afirmacji życia.

Na popularność dzieła wpływ bez wątpienia ma też osoba twórcy, który, według Tadeusza Nyczka był fenomenem absolutnym, cudem natury przytrafiającym się ludzkiej kulturze raz na jakąś erę, i możemy sobie pogratulować, że kiedyś ktoś taki chodził po krakowskich Plantach i pił wiśniówkę u Jana Michalika na Floriańskiej (T. Nyczek, Słówka, Boy-Żeleński, Tadeusz, „Gazeta Wyborcza” 2005).

Dzieło, napisane językiem jakże różnym od młodopolskiego, manierycznego, dostojnego do przesady, patetycznego tonu, wypełnione słownictwem potocznym, prozaizmami, a nawet wulgaryzmami powstało w 1913 roku. Jan Tomkowski przyznaje mu tytuł podstawowego dokumentu dla każdego, kto chciałby się zająć dziejami kabaretu „Zielony Balonik” (J. Tomkowski, Młoda Polska, s. 77).

W skład zbioru wchodzą humorystyczne wiersze, ostre satyry, piosenki, kuplety, skecze, scenki dramatyczne, prześmiewcze aluzje literackie i obyczajowe, a nawet polityczne. Wszystko to napisał prawdziwy mistrz.
Utwory są (…) lekkie, czasem frywolne, a nawet pikantne, ośmieszają pruderyjną moralność mieszczańską, parodiują rozmaite style literackie (w tym konwencje Młodej Polski, poezję romantycznych wieszczów, a także Asnyka
(J. Tomkowski, Młoda Polska, s. 77).

Powstały dla „Zielonego Balonika” - najsłynniejszego polskiego kabaretu, działającego na początku XX wieku w krakowskiej kawiarni Jama Michalika. Były tam recytowane i śpiewane.

Głównym bohaterem, nacechowanym negatywnie, jest w Słówkach hrabia Tarnowski - polski historyk literatury, krytyk literacki, publicysta polityczny, nieformalny przywódca konserwatystów krakowskich, który przede wszystkim słynął jako zagorzały przeciwnik Młodej Polski. Jest autorem wielu utworów satyrycznych, skierowanych przeciwko modernistycznym ikonom. Wystarczy chociażby wymienić takie utwory, jak parodia twórczości Stanisława Wyspiańskiego, zatytułowana Czyściec Słowackiego (1903) czy ostre opracowanie O literaturze polskiej XIX wieku (1907). Tarnowski nazywany jest przez Boya-Żeleńskiego …starą ciotką!"

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Padlina (lub Zwłoki) - opracowanie
2  Szczegółowe streszczenie Wesela
3  Streszczenie Dzikiej Kaczki



Komentarze
artykuł / utwór: Słówka – opracowanie







    Tagi: