Młodopolski światopogląd
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Modernistyczna emancypacja

Przełomowym momentem w walce o równouprawnienie kobiet i mężczyzn była tzw. „pierwsza fala feminizmu" — czyli powstanie w Wielkiej Brytanii na przełomie XIX i XX wieku ruchu sufrażystek, który domagał się przyznania kobietom praw wyborczych oraz możliwości ich uczestnictwa w życiu społecznym i politycznym. Efektem działalności ruchu było między innymi przyznanie kobietom praw politycznych, obrona przed dyskryminującym... więcej



Zwątpienie i niewiara, rozpacz egzystencjalna, poczucie bezsiły i tęsknota do unicestwienia

Pierwsze pokolenie młodopolan zastało już sytuację kryzysową. Kryzys ten opierał się przede wszystkim w niewystarczalności siły rozumu do poznania rzeczywistości. Następuje zwątpienie w role rozumu jako pomocy w rozstrzyganiu egzystencjalnych problemów. Młode pokolenie dostrzega upadek ideałów, ducha i sztuki. Na początku lat 90. Stanisław Przybyszewski powie: “My, późno urodzeni, przestaliśmy wierzyć w prawdę”.... więcej



Ucieczka w upojenie zmysłowe, erotykę, nirwanę i zapomnienie

Alkohol, narkotyki i brak moralności maja szokować, jak dandyzm. Alkohol i opium pozwala na odkrywanie nowych artystycznych przestrzeni, wywołuje nieznane stany psychiczne, co jednak głównie służy zabiciu nudy. Lange wylicza pięć narkotyków, po które sięgnąć może artysta: absynt, kawa, poncz, szampan, haszysz. Przeciwstawiający się mieszczuchowi młodopolanie uciekali także w perwersję, wybujały erotyzm. Piękno tradycyjne jest nudne,... więcej



Kult piękna i sztuki jako jedynej trwalej wartości oraz dionizyjskość

Oprócz innych ucieczek w Młodej Polsce szukano ukojenia w sztuce. Sztuka według zasad epoki miała być wolna od obowiązku służenia komukolwiek i czemukolwiek. Posiada odrębną historię i jest autonomiczna. Daleka jest od problemów ówczesnego społeczeństwa. Zdaniem Przybyszewskiego prawdziwa sztuka zbliżona jest do religii, ponieważ podobnie jak ona nie zna granic. Artysta staje się więc kapłanem. Ekspresjonizm - pojmował... więcej